Jan z Głogowa, Wprowadzenie do „Traktatu o sferze” Johna z Holywood

Publikacja wprowadzenia Jana z Głogowa do „Traktatu o sferze” Johna z Holywood to kolejne ważne dzieło edytorskie prof. Roberta K. Zawadzkiego (10 lat temu pisałem już o jego edycji Wawrzyńca Korwina). W jednym woluminie otrzymujemy łaciński tekst dzieła wraz z polskim przekładem, a także obszerne, 120-stronicowe wprowadzenie, w którym R.K. Zawadzki obszernie omawia i komentuje treść dzieła Głogowczyka. Wstęp ten rozpoczyna się od zwięzłego przedstawienia historii astronomii – „krótkiego przeglądu rozwoju teorii geocentrycznej”. Badacz pokazuje wagę Jana z Głogowa jako nowoczesnego już uczonego, postulującego, „by wszelkie modele astronomiczne odpowiadały realnym obserwacjom”. Jest to kapitalne spostrzeżenie.

Filolog przedstawia Głogowczyka nie tylko jako astronoma, autora traktatu astronomicznego i komentatora tekstu Johna z Holywood, lecz także jako oryginalnego myśliciela, humanistę czerpiącego z nowych prądów kultury renesansowej, wrażliwego wychowawcę, nauczyciela i dydaktyka, a wreszcie literata i miłośnika literatury. Współczesny komentarz literaturoznawczy pozwala spojrzeć na tekst późnośredniowiecznego uczonego z innej niż tradycyjna perspektywy. Trzeba pamiętać, że to właśnie Głogowczyk kładł podwaliny pod rozwój polskiej astronomii i geografii.

 

Bez wątpienia jest t pozycja obowiązkowa w bibliotece każdego zainteresowanego historią astronomii i nauki.

Jan z Głogowa, Wprowadzenie do „Traktatu o sferze” Johna z Holywood, studium, tekst łaciński, komentarz i przekład R.K. Zawadzki, Częstochowa 2023

Zaginiony rękopis dzieła Cycerona wrócił do Wrocławia

 

"Manuskrypt Cycerona z XV wieku wrócił do Wrocławia po latach. Został odnaleziony w Nowym Jorku.

 

W piątek (10 marca) do zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu został przekazany manuskrypt z dziełami Cycerona. To zaginione niegdyś dzieło znajdowało się w naszym mieście od początku XX wieku. Między 1961 a 1977 rokiem został skradziony. Co się z nim działo i jak został odnaleziony?"

 

https://gazetawroclawska.pl/manuskrypt-cycerona-z-xv-wieku-wrocil-do-wroclawia-po-latach-zostal-odnaleziony-w-nowym-jorku/ar/c1-17376317

Michał Spandowski

Kolejna smutna wiadomość. Zmarł Michał Spandowski, z wykształcenia filolog klasyczny, od 1966 r. pracujący w Zakładzie Starych Druków Biblioteki Narodowej, wybitny znawca inkunabułów. Znamy go jako autora wielu opracowań z zakresu inkunabulistyki, a także katalogów inkunabułów i starych druków, w tym jako współautora drugiego tomu ”Inkunabułów w bibliotekach polskich” (1993) czy opracowania „Bibliotheca rediviva (XVI-wieczne druki z dawnych bibliotek Stargardu), Szczecin 2021. Zajmował się także dokumentowaniem zbiorów poloników zagranicznych („Katalog starych druków biblioteki Papieskiego Kolegium Polskiego w Rzymie”, Warszawa 2010; „Aldines in libraries of Ukraine catalogue”, Warszawa 2012; „Katalog poloników biblioteki Pontificia Università Urbaniana”, Warszawa 2012). Michał Spandowski był członkiem Komitetu Naukowego konferencji „Explicitus est liber - dziedzictwo sztuki drukarskiej do roku 1800” (17-18 listopada 2022, Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie), w programie której znajduje się jego referat „O mądre gromadzenie starych druków”.

 

Relacja z  pogrzebu Michała Spandowskiego: https://youtu.be/64wj7pmvoEY

Profesor Barbara Bieńkowska

Dotarła do nas bardzo smutna wiadomość. 3 listopada 2022 r. zmarła Pani Profesor Barbara Bieńkowska, uczona zajmująca się badaniami nad historią książki oraz historią kultury i nauki. Pełniła funkcję dyrektorki Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytet Warszawski. Była współzałożycielką i prezeską Polskie Towarzystwo Bibliologiczne Oddział Warszawski. W latach 1975-1993 redagowała czasopismo "Z Badań nad Polskimi Księgozbiorami". Autorka m.in. książek "Kronika Emeryka Węgra (1516-1531) jako źródło Wapowskiego" (1969), "Kopernik i heliocentryzm w polskiej kulturze umysłowej do końca XVIII wieku" (1971), "Staropolski świat książek" (1976), "Zarys dziejów książki" (1987, wspólnie z H. Chamerską), "Books in Poland" (1990, wspólnie z H. Chamerską) oraz wielu opracowań bibliotekoznawczych.

 

Fot. Elżbieta Maruszak

Elżbieta II Windsor (1926-2022)

"Możemy zatem mówić o dwóch inkarnacjach monarszych: ciele fizycznym (król) i ciele symbolicznym, mistycznym (Król). Jedno jest ułomne i śmiertelne, drugie zaś nie podlega zwykłym ograniczeniom fizycznym, nie zna śmierci, choroby, jest wieczne i nieomylne. Król żyje w dwóch wymiarach: doczesnym i nadprzyrodzonym. Wieczność Króla wiąże się z jego Ciałem niematerialnym i nieśmiertelnym; materialne i śmiertelne jest tylko ciało naturalne. Król zatem nie umiera nigdy, zapewniając swojemu państwu ciągłość władzy".

Niezależnie od tego, jaki światopogląd jest nam najbliższy i co sądzimy o monarchii angielskiej, śmierć "pierwszego ciała" Elżbiety II kończy pewną epokę. W ciągu siedemdziesięciu lat swego panowania stała się ona postacią ikoniczną, personifikacją idei monarchii. Jeśli Ernst Kantorowicz się nie mylił (a sądzę, że nie), jej "drugie ciało" pozostanie z nami na zawsze.

Czekoladowa przyszłość

Jeden z niemieckich producentów czekolady w 1900 r. opublikował wizualizacje przewidujące, jak będzie wyglądało życie po upływie stulecia. Sprawdźcie, czy coś się spełniło

O przyszłości z całą pewnością możemy wiedzieć tylko jedno: będzie ona zupełnie inna niż to sobie możemy wyobrazić. A jak powiedział Niels Bohr, "Przewidywanie jest bardzo trudne, szczególnie jeśli idzie o przyszłość".