Orzeł i Półksiężyc : 600 lat polskiej publicystyki poświęconej Turcji

Obchodzona w 2014 roku sześćsetna rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a osmańską Turcją stanowiła okazję do zorganizowania wielu poświęconych wspólnej historii konferencji naukowych, wydarzeń kulturalnych czy wystaw. Wystawy takie prezentowane były w Archiwum Głównym Akt Dawnych, Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie, Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie czy też Muzeum Narodowym w Krakowie, by wymienić tylko kilka wydarzeń ubiegłorocznych. Kolejne dwie wystawy oglądać można tego lata w Krakowie: Ottomania. Osmański Orient w sztuce renesansu (Muzeum Narodowe w Krakowie) oraz Imperium Osmańskie w oczach Europy. Turcja w dobie renesansu (Biblioteka Jagiellońska).

Większości wystaw towarzyszyły katalogi czy też opracowane krytycznie wydawnictwa źródłowe: 

- Iwona Długopolska, Czy przybył już poseł z Lechistanu? Turcica w zbiorze starodruków Muzeum Narodowego w Krakowie, Kraków 2014

- Dzieje przyjaźni turecko-polskiej w fotografii. Zdjęcia wybrane z archiwum Ośrodka Badania Historii, Sztuki i Kultury Islamu (IRCICA), katalog wystawy zorganizowanej z okazji 600-lecia nawiązania turecko-polskich stosunków dyplomatycznych, 23 kwietnia – 20 maja 2014, Istanbul 2014

- 600 lat kontaktów polsko-tureckich 1414-2014, katalog wystawy, Archiwum Główne Akt Dawnych, Warszawa 2014

- Poseł w drodze : stosunki polsko-tureckie od czasów osmańskich do dnia dzisiejszego, publikacja przygotowana przez tureckie i polskie Archiwa Państwowe, Stambuł 2014

- Oni zaufali Turcji, katalog wystawy, Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, Warszawa 2015

St Chad Gospels 3D

Wspaniały projekt - galeria prezentująca 16 kart St Chad Gospels w technice 3D. Użytkownicy mogą nie tylko przeglądać skany, lecz udostępniono im także zestaw narzędzi, które umożliwiają robienie notatek, mierzenie elementów na karcie, a nawet generowanie adresów URL do dowolnego ustawienia trójwymiarowego obrazu.

Na stronie internetowej znajduje się również wielospektralna wizualizacja palimpsestowej strony 141 rękopisu.

Rękopis St Chad Gospels wykonany został około 730 roku. Reprezentuje on przepiękną mieszankę wpływów iryjskich i anglosaksońskich. Wykazuje związki z nieco starszym Ewangeliarzem z Lindisfarne oraz z Księgą z Kells, późniejszą o około 70 lat. St Chad Gospels zawiera najstarszy zachowany zapis starowalijski.

https://lichfield.as.uky.edu/

K. Baczkowski, Kongres wiedeński 1515 roku

W roku 2015 przypada pięćsetna rocznica niezwykle istotnego dla dziejów Europy Środkowej wydarzenia – pierwszego kongresu wiedeńskiego. Przed pół tysiącem lat w stolicy Austrii z cesarzem Maksymilianem I spotkali się władcy z dynastii jagiellońskiej, Władysław i Zygmunt, królowie Czech, Węgier i Polski. To doniosłe wydarzenie, które ukształtowało na cztery kolejne stulecia kształt geopolityczny naszego regionu, do dziś budzi zainteresowanie uczonych, a w jednej z jubileuszowych konferencji piszący te słowa miał zaszczyt uczestniczyć wspólnie m.in. z Profesorem Krzysztofem Baczkowskim, najwybitniejszym polskim historykiem  badającym dzieje Europy Centralnej w XV i XVI wieku (http://www.khm.at/erfahren/forschung/tagung-1515/).

W tym też roku ukazało się drugie, uzupełnione i uwspółcześnione wydanie poświęconej zjazdowi książki Krzysztofa Baczkowskiego (pierwsze wydanie: 1975). Jak pisze Autor: „Zadaniem niniejszej pracy jest przedstawienie jego genezy i rezultatów. Prowadzić to musi do zbadania zależności politycznych między krajami Europy środkowej i wschodniej na możliwie szerokim tle ogólno dziejowym, poczynając od ok. 1490 r.”. Przedmiotem opracowania są zatem skomplikowane zabiegi dyplomatyczne, które w konsekwencji doprowadziły do umocnienia władzy Habsburgów w Europie Centralnej.

Cyfry rzymskie

Jak należy odczytywać daty zapisane cyframi rzymskimi? Podpowiedź znajdziecie tutaj: http://www.osservatoriolibri.com/date.html W przykładzie podano daty wydań inkunabułów i starych druków.

Warto przeczytać również krótki tekst na temat fałszywych dat i miejsc druku podanych w kolofonach dawnych książek.

Źródło ilustracji: polona.pl

Zagadka książąt w Tower

Jedną z największych tajemnic w historii Anglii jest los dwu synów króla Edwarda IV – Edwarda V oraz Ryszarda Shrewsbury. Na ogół przyjmuje się, że po śmierci Edwarda IV obaj chłopcy, po uwięzieniu w Tower, zostali zamordowani w 1483 roku na rozkaz króla Ryszarda III, lub też bez takiego polecenia przez jego nadgorliwych stronników. Podejrzenia te zdaje się potwierdzać znalezienie 1674 roku, podczas renowacji Tower, pod schodami wiodącymi do kaplicy, skrzyni z dwoma dziecięcymi szkieletami. "Uznano je za szczątki Edwarda i Ryszarda Yorków i pochowano w Westminster.

Badaniom poddano je dopiero w 1933 roku. Ustalono, że należały do dzieci w wieku dziesięciu oraz 12 – 13 lat, co odpowiadałoby wiekowi książąt i potwierdzało ich zgon w lecie 1483 roku. Rzeczoznawcy stwierdzili, że przyczyną śmierci było najprawdopodobniej uduszenie. Jednak wyniki tych badań były później kwestionowane.

Wątpliwości rozwiałyby zapewne badania DNA, ale nie godzi się na to królowa Elżbieta II" (cyt. za: http://www.rp.pl/artykul/151341.html).

Jednakże Jack Leslau, odkrywca „kodu Holbeina” twierdzi, że rozwiązanie zagadki ukryte zostało na obrazie Hansa Holbeina młodszego, przedstawiającym rodzinę Tomasza More. Do jakich wniosków doszedł analizując to dzieło oraz na ile przekonująca jest jego argumentacja, przekonajcie się sami na stronie internetowej http://www.holbeinartworks.org/

Spekulacje Jacka Leslau posłużyły za kanwę powieści Vanory Benett "Portret nieznanej damy" (http://lubimyczytac.pl/ksiazka/28648/portret-nieznanej-damy). Zainteresowanym problematyką polecam również znakomitą biografię Ryszarda III pióra Paula Murray Kendalla, który wiele miejsca poświęca rozważaniom nad zagadką książąt z Tower (http://lubimyczytac.pl/ksiazka/78598/k/1407347419876). W kwietniu 2015 roku ukazała się także książka Alison Weir "Ryszard III i książęta w Tower".

Mnemonika protogeometryczna

http://www.ceramicstoday.com/articles/ancient_greek_ceramics_spare.htm

„Można próbować udowodnić, że warunki komunikacji kulturowej przejawiają się również w dziedzinie sztuk plastycznych (ale nie na odwrót). Czy styl protogeometryczny w malarstwie wazowym nie był zapoczątkowany jako psychologiczny ślad owego surowego treningu wzorców akustycznych, jakiego wymagały sprawy życia codziennego i słuchanie recytacji? Zakłada się, w opozycji wobec przesłanek oralizmu, że wzory metryczne ‘Iliady’ traktowano tak, jak gdyby były one rodzajem układu wizualnego, co miało umożliwiać ich porównywanie z wizualnymi wzorami waz geometrycznych. Czy jednak nie byłoby słuszniej założyć, że to wzory na wazach konstruowano poprzez analogię do wzorów akustycznych, w których wykorzystywano echolaliczne powtórzenia jako narzędzia mnemoniki? Jeżeli tak było, to wizualna geometria sztuk plastycznych mogła sama w sobie stanowić refleks instynktu słuchowego, przeniesionego do sfery wzrokowej – nie zaszło natomiast zjawisko odwrotne”.

E.A. Havelock, Przedmowa do Platona, Warszawa 2007, s. 162